Richard Matthew Stallman
Urodzony	16 marca 1953 Nowy Jork
Pseudonimy	rms
Znany z	twórca ruchu Wolnego Oprogramowania
Galeria w Wikimedia Commons

Richard Matthew Stallman (znany też jako rms, ur. 16 marca 1953 w Nowym Jorku) – haker i jeden z twórców ruchu wolnego oprogramowania, założyciel projektu GNU oraz Free Software Foundation, współtwórca licencji GNU GPL, jeden z twórców wielu kluczowych programów takich jak edytor Emacs, kompilator GCC czy debuger GDB.

Ustalił ramy moralne, polityczne i prawne dla ruchu wolnego oprogramowania, jako alternatywy dla programów o zamkniętym kodzie.

edytuj Życiorys

Urodził się 16 marca 1953 na Manhattanie. W 1974 roku ukończył fizykę na Harvard University. Pracował jako haker w Laboratorium Sztucznej Inteligencji MIT, między innymi nad systemami operacyjnymi.

edytuj Stallman wobec rozpadu kultury hakerskiej

W latach 80. XX wieku kultura hakerska, stanowiąca centrum życia Stallmana, zaczęła się rozkładać pod naciskiem rosnącego w siłę przemysłu programistycznego^{potrzebne źródło}. Pozostali hakerzy z laboratorium sztucznej inteligencji zostali zatrudnieni przez firmy Symbolics i Lisp Machines. Usiłowały one zastąpić wolne oprogramowanie tego laboratorium własnym prawnie zastrzeżonym oprogramowaniem.

Przez dwa lata (od 1982 do końca 1983) Stallman samodzielnie zapobiegał uzyskaniu monopolu na komputerach laboratorium przez Symbolics dzięki równoległemu rozwijaniu analogicznego oprogramowania. Jednak wtedy był już ostatnim ze swojego pokolenia hakerów pozostającym w laboratorium. Został poproszony o podpisanie zgody na nieujawnianie informacji, do których miał dostęp. To oraz inne rzeczy, do których usiłowano go nakłonić, uznał za zdradę swoich podstawowych wartości.

edytuj Tworzenie GNU

	Richard Stallman na WSIS 2005 w Tunisie World Summit on the Information Society 2005 w Tunisie, wypowiedź Richarda Stallmana w trakcie panelu pt. "Is Free/Open Source Software the Answer?" (15:32 min.)
Problem z odtwarzaniem pliku? Zobacz Pomoc.

• 27 września 1983 Stallman opublikował w Usenecie zapowiedź powstania wolnego systemu GNU, a dwa lata później Manifest GNU, który wyjaśniał jego zamiary i przyczyny stworzenia wolnej alternatywy dla systemu Unix. Planowany system nazwał GNU (GNU to Nie UNIX – ang. GNU's Not UNIX).
• Wkrótce powstała niedochodowa organizacja Free Software Foundation w celu koordynowania prac.
• Stworzył koncepcję copyleft, która została zawarta w GNU General Public License (znanej jako GPL) w 1989 r.

W tym samym czasie powstała większość systemu GNU, z wyjątkiem jądra.

W roku 1991 Linus Torvalds udostępnił tworzone przez siebie jądro – Linuksa – na licencji GPL. Po przystosowaniu niektórych komponentów GNU do działania z Linuksem powstał system operacyjny GNU/Linux.

Richard jest nazywany świętym Ignucym^[1].

edytuj Promowanie Wolnego Oprogramowania

Okładka polskiego wydania Free as in Freedom. Książka wydana na zasadzie copyleft, tekst i fotografie są w dostępne m.in. na stronie polskiego wydawcy

Obecnie Richard Stallman zajmuje się promowaniem idei Wolnego Oprogramowania oraz pokrewnych wolności.

RMS gościł dwukrotnie w Polsce. Pierwszy raz 14 stycznia 2009 podczas konferencji IT Giants w Krakowie na AGH^[2],a po raz drugi 2 maja 2009 podczas zlotu Stowarzyszenia Wikimedia Polska w Jadwisinie ^[3]

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

edytuj Kontrowersje

Polityczne i moralne motywacje Richarda Stallmana uczyniły go postacią kontrowersyjną. Wielu wpływowych programistów^{potrzebne źródło}, zgadzających się z pomysłem dzielenia się kodem, sprzeciwia się jego postawie moralnej, osobistej filozofii czy językowi, którego używa do opisu swoich poglądów. Jednym ze skutków tych dyskusji były narodziny koncepcji Open Source i stojącego za nim ruchu otwartego oprogramowania, niejako alternatywnego dla ruchu wolnego oprogramowania.

edytuj Nagrody

	Richard Stallman na WSIS 2005 w Tunisie World Summit on the Information Society 2005 w Tunisie, wywiad z Richardem Stallmanem na temat Wolnego Oprogramowania i praw autorskich (32:09 min.)
Problem z odtwarzaniem pliku? Zobacz Pomoc.

Stallman za swoją pracę otrzymał wiele nagród i odznaczeń, m.in.:

• 1990 – stypendium MacArthur Fellowship przyznane przez Fundację MacArthura
• 1990 – "The Association for Computing Machinery's Grace Hopper Award" za prace nad edytorem Emacs
• 1996 – doktorat honorowy szwedzkiego Royal Institute of Technology
• 1998 – nagrodę Pioniera Electronic Frontier Foundation
• 1999 – nagrodę Yuri Rubinsky Memorial Award
• 1999 – nagrodę Linus Torvalds Award for Community Service - otrzymując tę nagrodę, zażartował: "Danie nagrody Linusa Torvaldsa Fundacji Wolnego Oprogramowania to coś jak nagroda Hana Solo dla Przymierza Rebeliantów"
• 2001 – nagrodę Takedy

edytuj Zobacz też

Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Richard Stallman przemawiał na konferencji IT Giants 2009 w Krakowie

• Eben Moglen
• 9882 Stallman

Przypisy

edytuj Linki zewnętrzne

• strona domowa RMS
• Sam Williams W obronie wolności (Free as in Freedom) – książka o RMS dostępna online na serwerze wydawnictwa Helion

p • d • e Główne postacie ze świata FLOSS Rick Adams • Eric Allman • Brian Behlendorf • Keith Bostic • Aleksey Bragrin • Alan Cox • Miguel de Icaza • Theo de Raadt • Jim Gettys • John Gilmore • Jon Hall • Jordan Hubbard • Lynne i William Jolitz • Rasmus Lerdorf • Lawrence Lessig • Robert Love • Marshall Kirk McKusick • Eben Moglen • Ian Murdock • Tim O'Reilly • Keith Packard • Brian Paul • Bruce Perens • Eric S. Raymond • Bob Scheifler • Richard Stallman • Linus Torvalds • Andrew Tridgell • Guido van Rossum • Larry Wall

p • d • e Projekt GNU Historia Manifest GNU • Free Software Foundation • Historia Wolnego Oprogramowania Licencje GNU General Public License • GNU Lesser General Public License • Affero General Public License • GNU Free Documentation License Programy GNU (warianty) • GNU/Linux • Hurd • GNOME • Bash • Emacs • GCC • GNU C Library • GNU Coreutils • Autotools (GNU build system) • GNU Debugger • GNU Binutils • GNU Scientific Library • GRUB • Gnash • IceCat Postacie Robert J. Chassell • Loïc Dachary • Ricardo Galli • Georg C. F. Greve • Federico Heinz • Benjamin Mako Hill • Bradley M. Kuhn • Eben Moglen • Richard Stallman • John Sullivan • Leonard H. Tower Jr.